| 6-)
Görsel eğitim |
| |
6.1
- görsel keskinlik |
| |
|
| |
6.2
- görsel ifade |
| |
|
6.2.1
- ifade |
| |
|
Gerçekte
görebildiklerimizi kaydetmek, resmetmek, fotoğraflandırmak,
filme almak ya da video kamera ile görüntülemektir. Burada
gerçeklikle örtüşen bir durum söz konusudur, bire bir
ifade söz konusudur. fil resmi ya da tavuk resmi picasso
nun....Resimdeki Nesnel Gerçeklik ya da Sinemadaki Yeni
Gerçekçilik akımlarında olduğu gibi. |
| |
|
|
| |
|
6.2.2
- soyutlama |
| |
|
Görünenin,
anlamını daha kuvvetli bir hale getirebilmek üzere basitleştirilmesidir.
Yan anlamları ortadan kaldırmaktır. Bu bazen yalnızca
estetik bir tasvir yaratmak için de olabilir, konunun
direkt anlamlarından arındırılması şeklinde de olabilir.
Tikelden, yani tek olandan birimden koparılıp bir anlamın
tümele yani bütüne mal edilmesidir. Savaşın şiddetini
konu alan bir çalışma yaparken herhangi bir savaşa, örneğin
Vietnam savaşına gönderme yapmayacak bir düzenleme yaratmak
gibi. Soyut resimden de örnekler verebiliriz. Soyut resim
de özünde şeylerin kalıcı gerçekliğini ortaya koyar, duyusal
görüntünün değişen biçimlerinden uzak durur. |
| |
|
|
| |
|
6.2.3-
sembolizm |
| |
|
Sembolizm de anlamın
yoğunlaştırılmasıdır ancak bu sefer anlamın yerine geçebilecek
br imge kullanılır. Haç, hıristiyanlığın sembolüdür
mesela. Görsel sanatların hemen hepsinde bu seviyenin
yetkin örneklerine rastlamak mümkündür.
Resim sanatında Edvard
Munch, Fotoğrafta Man Ray, Sinemada Alman Dışavurumculuk
gibi ÖRNEK.. Metaforların en çok kullanıldığı seviyedir.
Metafor ne demektir?
Görsel eğitim ile bu
üç seviyeyi gerçekleştirecek duruma gelebiliriz. Görsel
analizimiz kuvvetlenir, kısacası görüneni kullanarak
görsel notlar almaya, hayatı yorumlamaya başlarız. Çizimle
not almak demektir bu çünkü görünenin ötesinde, görünene
bir yorum da katarız.
Sanatı anlamak ya da
sevmekteki problem çoğu zaman bu seviyeleri birbirine
karıştırmaktan, hiç farkına varmamaktan ya da belirli
bir beklentiyle bakıyor olmamızdan kaynaklanır. Yani
soyut bir resme bakarken bir doğa resmine bakarken yaptığımız
gibi tanıdık biçimler, bildik nesneler, dağlar, güneş,
nehirler ararsak hatalı davranmış oluruz. Bir resme
yalnızca bir ifade ( güzellik, gerçeklik, benzerlik
gibi...) arayışıyla bakmak görsel mesajı yorumlamayı
bilmemekten kaynaklanır. Bu da bir süre sonra gördüğünüzden
zevk almamanıza, soğumanıza sebep olur.
Peki gördüklerimizi analiz
etmek neye yarar?
- Öncelikle her türlü analiz, sözel ya da görsel, hislerimizi
ve hayal gücümüzü harekete geçirir. Hiçbir resme alıcı
gözle bakmamış, analiz etmemiş bir kimseyle, birkaç
resmi incelemiş birisinin görebilecekleri ve yorumlayabilecekleri
arasında büyük fark vardır.
- Gördüklerimizi doğru verilerle kaydetmemize yarar,
yani önseziyi güçlendirir.
- Gördüklerimizi amaca uygun şekilde yorumlama becerisini
geliştirir.
Algılama gücümüz ne denli
gelişkinse kaydımız da o denli zengin, güçlü ve kalıcı
olur.
|
| |
6.3
- görsel ifadeyi geliştirmenin yolları |
| |
|
6.3.1
- gözlem yapma |
| |
|
Öncelikle
bir şeye bakmaktan öte, onu görmektir. Bunun alıştırmasını
her yerde, her an yapabilirsiniz. Hatta gözünüz kapalıyken
bile... Gözlerinizi kapatın ve bir daktilonun nasıl bir
formunun olduğunu hangi parçalarının olduğunu düşünün.
Başlarda zor gelse bile bir süre sonra sıradan nesnelere
bile bu gözle bakmaya başladığınızı ve eskisine oranla
formları, renkleri ve bunun gibi görsel nitelikleri kolay
farkettiğinizi göreceksiniz. |
| |
|
6.3.2
- algılama ve temel özellikleri |
| |
|
Duyu
organlarının yardımıyla çevredeki objelerin fark edilmesidir.
Algının da kendi içinde çeşitli özellikleri vardır. |
| |
|
|
6.3.2.1
-algılama bireyden bireye değişen bir olgudur |
| |
|
|
Algı
bir uyarıcı olduğunda ortaya çıkar; duyu organları devreye
girdiğinden ( dokunma, tatma, işitme, koklama, görme)
bireyin özelliklerine göre değişir. Hangi yönünüz gelişkin
ise o yönünüzle algılarsınız. Buna en basit örnek körlerin
sesleri çok iyi algılaması ve birbirinden ayırt edebilmesidir.
Öyle ki kör bir çocuğun trafikte sesleri doğru değerlendirebilmek
konusunda kendisini çok geliştirerek 20 dakika boyunca
sokaklarda rahatlıkla dolaştığı psikoloji kitaplarına
geçmiş bir bilgidir. Ya da sırf seslerini değerlendirerek
körlerin eşyaların boyutların, büyüklüğünü, küçüklüğünü
kestirebildiği bilinir.
Algı aynı zamanda kültürel varlığımızla da alakalıdır.
Bireysel geçmişimiz algılamamızdaki farklılıkta büyük
rol oynar, psikoloji derslerinde işlenen "algıda
seçicilik" konusunu anımsamanız yeterli. Duyuları
sağlıklı çalışan iki kişiyi aynı ortama koyduğumuzda ilgi
alanlarına uygun hareket ederler ve farklı sonuçlara varırlar,
farklı tepkiler verirler. |
| |
|
|
6.3.2.2
- algılamada deneyim önemli bir rol oynar |
| |
|
|
Algıda
deneyimin önemi büyüktür. Yine bir örnekten hareket edecek
olursak; sivil ortamın içinde bir polisin algıladığı şeyler
ile halktan birinin algıladığı şeyler farklıdır. Aynı
şekilde, sanatsal bir konuda, olayları ve etrafı yetkin
bir görsel keskinlik ile tarayan biri ile baktığı şeyi
farketmeyen biri arasında, baktığı şeyden haz alma konusunda
farklılıklar vardır. |
| |
|
|
6.3.2.3
- algılamada insan çevresinden amaçlarına uygun bilgi
alamaktadır. |
| |
|
|
Algılamada
insan çevreden amaçlarına uygun bilgileri alır; bu tıpkı
pazarda dolaşırken ihtiyacınız olan şeyleri kolaylıkla
farketmenize benzer. Karnınız aç ise, önce yemekleri farkedersiniz.
Sesler üzerine çalışma yapıyorsanız aradığınız sesleri
gürültünün içinden kolaylıkla ayırabilirsiniz. |
| |
|
|
6.3.2.4
- algılama davranışı yönlendirir, eyleme geçiricidir. |
| |
|
|
Algılama
davranışları yönlendirir, harekete geçirir; algılarımız
hareketlerimize yön verir, tehlikeyi fark ettiğimizde
kaçarız, korunma duygumuz algılarımıza göre gelişmiştir,
güzel birşeyin karşısında olduğumuzda gevşeriz, keyifleniriz,
bunun gibi.. |
| |
|
6.3.3
- ayrıntıyı fark etme |
| |
|
Ayrıntıyı
görebilme, fark edebilme, algıyı arttırmak için ayrıntıları
farkedilebilir hale gelmeliyiz. Ayrıntıyı fark etmek,
zamanı doğru kullanmaktan geçer. Zaman algının geliştirilmesi
konusunda önemli bir etkendir. |
| |
|
6.3.4
- hayal gücünün geliştirilmesi |
| |
|
Hayal
gücünün geliştirilmesi, topladığımız görsel bilgileri
kullanmaktır. Tıpkı yeni öğrendiğimiz bir kelimeyi cümle
içinde kullanmaya benzer. Kısacası algılayacak, ayrıntıları
fark edecek ve bunları hayal gücünüzle dönüştürecek ve
kullanacaksınız. |